E premte, 18 Shtator, 2020
28 C
Tirana

Si mund të mposhtet populizmi në Perëndim

Më të lexuarat

Dy letra të rralla/ Publikohet për herë të parë letërkëmbimi mes kreut të sapozgjedhur të Regjencës Mehdi Frashëri dhe Myslim Pezës

Nga: Marenglen KASMI Sot mbushen 78 vjet nga mbajtja e Konferencës së Pezës më 16 shtator 1942. Konferenca u mbajt në katundin Pezë, sikurse mori...

Ekzekutim si nëpër filma/ Autorët në Elbasan ishin të veshur me uniformë policie

Detaje të reja tronditëse kanë dalë në dritë nga ekzekutimi i vëllait të Talo Çelës, Bujar Çela. Paraprakisht bëhet me dije se kanë qenë tre...

Publikohet bilanci/ Si paraqitet situata nga pandemia në Shqipëri

Ministria e Shëndetësisë bën me dije se në 24 orët e fundit janë shënuar 3 viktima nga koronavirusi në vend. Betejën me COVID-19 e kanë...

Mikroçipe në vaksinat anti-Covid? Ja çfarë thotë miliarderi amerikan Bill Gejts

Ai ka investuar shuma të mëdha parash, në përpjekje për të gjetur një vaksinë kundër koronavirusit, por ai është gjithashtu një objektiv i preferuar...

Ekzekutimi i Bujar Çelës/ 50-vjeçari u qëllua me 21 plumba nga tre armë me silenciator

Dalin në dritë detaje të tjera lidhur me ekzekutimin e Bujar Çelës mëngjesin e sotëm në Elbasan. Burime për Abcnews.al bëjnë me dije se viktima...

‘Peshku i parë i madh në rrjetën e drejtësisë’, dënohet me 4 vite burg ish-kryebashkiaku i Lezhës

Ish-kryetari i Bashkisë Lezhë, Fran Frrokaj është dënuar me 4 vite burg. Frrokaj u dënua për veprën penale të "tjetërsimit të pronave" në zonën...

Arrestohet në Dubai bashkëshorti i Suada Sherifit, jeta e ish-Miss Shqipërisë pas mbylljes së qendrës estetike (FOTO)

Bashkëshorti i Suada Sherifit, Eldi Dizdari është vënë në pranga në Dubai. Arrestimi i tij është pjesë e një prej operacioneve ndërkombëtare më të...

Pamjet drithëruese/ Vinçi gjigant rrëzohet papritur, brenda ndodhej edhe një punonjës

Pamje të frikshme janë regjistruar në Portin e Velencias në Spanjë, teksa një vinç 55 metra i lartë është rrëzuar, pasi u godit nga...

Operacion ndërkombëtar antidrogë/ Arrestohet një nga krerët e kokainës në Shqipëri, burri i Suada Sherifit

Falë një operacioni ndërkombëtar anti-drogë, është vënë në pranga shtetasi Eldi Dizdari. Ai është arrestuar për llogari të Interpol Tiranës, i përfshirë edhe në...

Detaje të forta nga vrasja në Elbasan/ Vëllai iu ekzekutua mëngjesin e sotëm. Kush është Talo Çela, njeriu më i kërkuar i momentit

Një 50-vjeçar u vra me armë zjarri mëngjesin e sotëm, në rrethrrotullimin e Bradasheshit në Elbasan. Viktima është identifikuar si Bujar Çela, vëllai i...

Nga Dominique Moisi “Project Syndicate”/ A ka fituar populizmi? Do të qe e lehtë të arrihej në përfundimin se ka triumfuar, sidomos në dritën e asaj që po ndodh në zemër të Evropës. Italia, një nga mbështetëset më të hershme të integrimit evropian, udhëhiqet tashmë nga një koalicion populist që ka një vlerësim popullor prej 61 për qind, ndërsa presidenti francez Emanuel Makron, i konsideruar dikur kundërhelmi i populizmit, ka parë që popullariteti i tij të bjerë në 29 për qind, pika më e ulët që kur ai mori detyrën në vitin 2017.

E megjithatë, beteja midis “partisë së arsyes” dhe “partisë së emocioneve” – ​​progresistëve kundrejt populistëve – është ende shumë larg fundit. Populizmi ende mund të mposhtet, por vetëm nëse kundërshtarët e saj pranojnë atë që është tanimë e qartë:ata kanë nevojë për një strategji të re.

Pesë çështje duhet të orientojnë çdo rregullim strategjik.

E para është llogaridhënia.

Të ashtuquajturat elita, që kujdesen për ruajtjen e demokracisë dhe sundimin e ligjit, lipset të përballen me zemërimin, frikën dhe dëshpërimin, që kanë mbërthyer votuesit që nga kriza financiare globale e viteve 2008-2009.

Ka kaluar një dekadë që nga fillimi i Recesionit të Madh, dhe shkaqet e tij nuk janë adresuar ende siç duhet. Shumë udhëheqës politikë, financiarë dhe të biznesit, të japin përshtypjen se e vetmja gjë që ka rëndësi për një ekonomi është rritja agregate.

Por në një botë të globalizuar dhe transparente, ai që ka më shumë rëndësi është hendeku në zgjerim midis të pasurve dhe të varfërve. Pabarazia, veçanërisht kur shoqërohet me korrupsion, është shkatërruese për statuskuonë. Dhe kjo është arsyeja pse drejtësia – çështja e dytë e një strategjie të re politike – është kaq jetike.

Pa drejtësi ekonomike, elektoratet do të fajësojnë përherë për problemet e tyre partinë që është në pushtet. Ishte pikërisht ky arsyetim, ai që çoi në zgjedhjen presidentit të Donald Trumpit në Shtetet e Bashkuara. Çështja e tretë është uniteti. Progresistët duhet thjesht të ofrojnë një alternativë të besueshme, ndaj ndarjes që ofron populizmi.

Në fund të viteve 1990, Medlin Ollbrajt, asokohe sekretare e shtetit e SHBA-së, u bëri thirrje qeverive në Europë të mbështesin një “aleancë të demokracive”, që do të përforconte vlerat perëndimore pas rënies së Murit të Berlinit, dhe shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik. Shumë vende iu përgjigjën pozivitisht SHBA-së. Ne kemi nevojë edhe sot për një zotim të ngjashëm të unitetit.

Fatkeqësisht, ne kemi ndërkohë nevojë për një udhëheqje të re globale. Me SHBA-në në tërheqje, Italinë në kundërsulm, dhe Britaninë që është përhumbur në “mjegullën” e Brexit, përgjegjësitë e ndërtimit të aleancës do të bien mbi lojtarë të tjerë.

Lexo edhe :   SHBA sulmon grupin e hakerëve të lidhur me inteligjencën iraniane
Lexo edhe :   Kreshnik Spahiu: Nuk ishte Turqia ajo që rrëzoi marrëveshjen e 2009

Një opsion është klubi i të katërve në gjirin e G7-ës – Franca, Gjermania, Kanadaja dhe Japonia. Nëse synohet ngadalësimi i përhapjes së autoritarizmit dhe anti-liberalizmit, këto demokraci liberale duhet të marrin rolin e ripërtëritjes së vizionit të Ollbrajtit.

Së katërti, demokracitë duhet të flasin me më shumë qartësi.

Për shembull, si “klubi i të katërtve” mund të mbrojë dhe të promovojë vlerat liberale? Çështjet si emigracioni janë universale, por paqartësia politike dhe zhargoni i teknokracisë, bëhen shpesh objekt i debatit publik. Nëse liberalizmi do t’ia dalë ndonjëherë të bëjë të paarsyeshëm populizmin, votuesit duhet të jenë në gjendje të kuptojnë se çfarë ofrojnë liberalët.

Së fundi, forcat anti-populiste kanë nevojë për kurajo.

Pa të, asnjë sasi e llogaridhënies, drejtësisë, unitetit apo qartësisë nuk do të ndryshojë rrjedhën populiste. Për shembull, Makron duhet të lavdërohet për gatishmërinë e tij për të kundërshtuar politikën e urrejtjes që mbështetet nga zv/kryeministi i Italisë, Mateo Salvini ose kryeministri i Hungarisë, Viktor Orban. Por guximi i vërtetë për Makron, do të ishte miratimi i politikave që përputhen me retorikën e tij. Emigracioni, që është duke u formësuar si çështja përcaktuese e zgjedhjeve evropiane të majit të ardhshëm, do të ishte vendi i duhur për të filluar.

Kush mund të kishte parashikuar, që 75 vjet pas rënies së fashizmit në Itali, se tani do të kishim një udhëheqës në Romë që po vepron si Musolini? Apo që në Gjermani – dhe veçanërisht në lindjen e dikurshme komuniste të vendit – do të riktheheshin ndjenjat e “pogromeve” kundër të huajve? Ose që në Suedi, e djathta ekstreme do të fitonte përkrahje, teksa po diskriminon hapur hebrenjtë?

Historiani britanik, A.J.P.Tejlor, kishte një pamje cinike mbi aftësinë e njerëzve për të mësuar nga gabimet e tyre. “Historia nuk mund të na mësojë asgjë që nuk e dimë, me vetëm një përjashtim” shkroi ai në një rast – “që Rusia s’duhet të pushtohet në fund të sezonit të verës”.

Udhëheqësit liberalë sot mund ta provojnë se Tejlor e kishte gabim. Populizmi ende mund të mposhtet, por për të fituar në klimën aktuale politike, forcat demokratike kanë nevojë për një narrativë të re.

Shënim:Dominique Moisi, është këshilltar në Institutin Montenj në Paris.

Përshtati për Tirana Today, Alket Goce

- Reklama -

Më shumë nga kategoria




Të fundit

Më e keqja s’ka kaluar ende. Dalin pamjet tronditëse të katastrofës në ishujt grekë (FOTO-VIDEO)

Sikundër ishte paralajmëruar edhe më herët, ishujt grekë janë prekur nga cikloni “Ianos”. Autoritetet greke njoftojnë se në 6-9 orët në vazhdim, do të...

Jep dorëheqjen kreu i KQZ-së, Klement Zguri

Drejtuesi aktual i KQZ-së, Klement Zguri, ka paraqitur dorëheqjen në Kuvend. Mandati i tij përfundonte në datën 3 nëntor, por ende nuk dihet se...

Meta jep sinjalet: Grushti i shtetit do të shtypet nga grushti i popullit

Në konferencën për mediat, Meta tha i revoltuar se vendi ka marrë tatëpjetën prej kohësh. Sipas tij, kjo mund të shihet nga rritja e...

‘Kryeministër pas 25 prillit?’, Meta shuan heshtjen

Kreu i Shtetit, Ilir Meta, ka rinisur konferencat për mediat e përjavshme në lidhje me çështjet kryesore në vend. Meta ka rikonfirmuar edhe një herë...

Jep dorëheqjen sekretari i Përgjithshëm i Ministrisë së Brendshme

Sekretari i Përgjithshëm i Ministrisë së Brendshme ka dhënë dorëheqjen. Raportohet se z. Plarent Ndreca është zëvendësuar nga Elena Pici, e cila vjen nga Këshilli...